Yapay Zekâ Teknolojileri Yol Haritası (2025–2029)

Pîrî Reis Üniversitesi yapay zekâ yol haritası; hedefler, bu hedeflere ulaşmak için belirlenen stratejiler ve her stratejinin eylem adımlarından oluşur. Eylem adımlarının vadeleri kısa (0–1 yıl), orta (1–3 yıl) ve uzun (3–5 yıl) olarak belirlenmiştir.

Hedefler ve stratejiler

Hedef, strateji ve eylem adımları

Her stratejinin eylem adımlarını görmek için başlığına tıklayın.

Strateji 1.1 Eğitim-öğretimde yapay zekâ etik kurallarını ve kullanım standartlarını içeren uygulama esasları oluşturulacaktır.

No	Eylem adımı	Vade
1.1.1	PRÜ bünyesinde, YZ projeleri, kullanılan araçları ve kullanım çerçevesini oluşturmak, değerlendirmek ve denetlemek amacıyla YZ Komisyonu kurulacak, görev tanımları belirlenecek, periyodik toplantılar gerçekleştirilecektir.	Kısa · 0–1 yıl
1.1.2	Öğretim elemanlarının yaratıcılık, eleştirel düşünme ve etik muhakeme gibi makinelerin taklit edemeyeceği yetkinlikleri öğrencilerine kazandırabilecekleri etik kullanım standartları oluşturulacaktır. Bu standartlar doğrultusunda öğrencilerin etik ve sorumlu YZ kullanımı sağlanacaktır.	Orta · 1–3 yıl
1.1.3	Değerlendirme süreçlerinde YZ kullanımına dair açık kurallar tanımlanacak ve YZ kullanım sınırları belirlenecektir. YZ kullanımının hangi aşamalarda serbest, sınırlı veya yasak olduğuna yönelik yönergeler belirlenecektir.	Kısa · 0–1 yıl

Strateji 1.2 Yapay zekâ okuryazarlığını artırmak amacıyla eğitim programları ve bilinçlendirme etkinlikleri geliştirilecektir.

No	Eylem adımı	Vade
1.2.1	Öğrencilerin, etik bir bakış açısıyla sayısal okuryazarlıklarını geliştirmeleri sağlanacaktır. Bu amaçla, YZ okuryazarlığına yönelik seçmeli dersler açılacaktır. Bu dersleri verecek öğretim elemanlarına öncesinde gerekli eğitimler verilerek, araştırma olanakları sağlanacaktır.	Orta · 1–3 yıl
1.2.2	Öğrenciler; fikir geliştirme, araştırma yapma ve alternatif bakış açıları keşfetme amacıyla YZ’yi destekleyici bir araç olarak kullanmaları konusunda öğretim üyeleri tarafından teşvik edilecek ve yönlendirilecektir.	Kısa · 0–1 yıl
1.2.3	Öğrencilere, YZ teknolojileri ile elde edilen bilginin doğruluğunu sorgulayıcı ve araştırıcı olma alışkanlığı kazandırmak üzere seminerler düzenlenecektir.	Kısa · 0–1 yıl
1.2.4	Öğrenciler ve öğretim elemanları tarafından gerçekleştirilen YZ projeleri düzenli olarak değerlendirilecek; en başarılı projeler belirlenerek ödüllendirilecektir.	Kısa · 0–1 yıl

Strateji 1.3 Öğretim elemanlarının yapay zekâ destekli ders tasarım yetkinlikleri artırılacaktır.

No	Eylem adımı	Vade
1.3.1	Akademik personele eğitim-öğretimde YZ teknolojilerini bütünleştirmesi için gerekli tüm teknik ve pedagojik bilgilendirmeler için seminer, konferans ve çalıştay verilmesi sağlanacaktır.	Kısa · 0–1 yıl
1.3.2	Her akademik yıl sonunda YZ teknolojilerini bütünleştirme konusunda yapılan uygulamaları gözden geçirme ve kritik etme toplantısı gerçekleştirilecektir.	Orta · 1–3 yıl
1.3.3	Eğitim programı tasarlanacak ve eğitim programı Üniversite oryantasyonu sırasında hem yeni öğrencilere hem de okul dışı paydaşlara verilecektir.	Kısa · 0–1 yıl

Strateji 1.4 Yükseköğretimde yapay zekâ kullanımına yönelik ulusal/uluslararası iş birlikleri geliştirilecektir.

No	Eylem adımı	Vade
1.4.1	Eğitim-öğretimde YZ teknolojilerinin bütünleştirilmesini destekleyen akademik araştırmalara odaklı konferanslara 2 yıl içerisinde ev sahipliği yapılması planlanmaktadır.	Kısa · 0–1 yıl
1.4.2	Ulusal / uluslararası düzeyde YZ temalı projelerin (TÜBİTAK, UNESCO, AB projeleri vs.) gerçekleştirilmesi için öğretim elemanları teşvik edilecektir.	Uzun · 3–5 yıl
1.4.3	YZ teknolojilerine yönelik yenilikçi çözümlerin teşvik edilmesi amacıyla sektörel günler düzenlenecek ve paydaşlarla iş birliği içinde güncel gelişmeler paylaşılacaktır.	Kısa · 0–1 yıl

Strateji 2.1 Öğretim programları, yapay zekâ uygulamaları ve kullanım alanlarına uyumlu olacak şekilde güncellenecektir.

No	Eylem adımı	Vade
2.1.1	YZ teknolojilerinin öğretimde bütünleştirilmesi için akademik birimler bazında müfredat güncelleme sürecine ilişkin detaylar belirlenecektir. Bu süreçte her akademik birim kendi içinde ilk aşamada pilot ders(ler) belirleyecektir.	Orta · 1–3 yıl
2.1.2	Uygulanan pilot dersler neticesinde elde edilen verimlilik sonuçlarına göre yükseköğretimde YZ teknolojilerinin kullanımı tüm Üniversite bünyesinde yaygınlaştırılacaktır.	Uzun · 3–5 yıl
2.1.3	Öğretim elemanları tarafından gerçekleştirilen çalıştaylar sonucunda; öğrencilerin kuramsal bilgiyi YZ destekli uygulamalarla ilişkilendirebildiği ve YZ çıktılarını akademik etik çerçevesinde eleştirel biçimde değerlendirebildiği öğrenme hedefleri oluşturulacaktır.	Orta · 1–3 yıl
2.1.4	Derslerin YZ araçları ile bütünleştirilmesi için YZ uygunluk tablosu (Ek-4) hazırlanacaktır. Geleneksel yöntemlerle öğrenilmesi gereken temel bilgiler belirlenecek ve bu bilgiler YZ teknolojilerinin kullanımından bağımsız olarak öğrencilere aktarılacaktır.	Orta · 1–3 yıl
2.1.5	Öğrencilerin üretken YZ araçlarını hangi sınırlar içinde kullanabilecekleri ders izlencelerinde ilgili dersin öğretim elemanı tarafından belirtilecektir. Bu amaçla hazırlanan rehber Ek-5’te yer almaktadır.	Kısa · 0–1 yıl

Strateji 2.2 Yapay zekâ destekli eğitim-öğretim ortamlarının (VR, AR ve benzeri güncel teknolojilere sahip laboratuvarlar vb.) kullanımı yaygınlaştırılacaktır.

No	Eylem adımı	Vade
2.2.1	YZ araçlarına erişim Üniversite’nin kütüphane bilgisayarlarından ve bilgisayar laboratuvarlarından sağlanacaktır.	Orta · 1–3 yıl
2.2.2	VR, AR ve benzeri teknolojilerin Üniversite bünyesinde aktif bir şekilde kullanılabilmesi için sayısal laboratuvarlar kurulacaktır.	Uzun · 3–5 yıl
2.2.3	YZ destekli kişiselleştirilmiş öğrenme platformlarının kullanımı teşvik edilecek ve bu platformlara öğrencilerin erişimi sağlanacaktır. Bu sayede, öğrencilerin bireysel öğrenme hızlarına ve ihtiyaçlarına göre uyarlanmış içeriklere ulaşabilmeleri amaçlanmaktadır.	Orta · 1–3 yıl
2.2.4	Farklı fakülte ve bölümlerden öğrencilerin bir araya gelerek disiplinler arası çalışmalar yürütebileceği bir Yapay Zekâ Öğrenci Kulübü’nün kurulması teşvik edilecek ve desteklenecektir.	Orta · 1–3 yıl
2.2.5	Öğrencilere ve personele asistanlık yapması amacıyla ihtiyaç duydukları bilgilere hızlı ve etkileşimli bir şekilde ulaşmalarını sağlayan YZ destekli sohbet robotu “PîrîX” hayata geçirilecektir.	Kısa · 0–1 yıl

Strateji 2.3 Yapay zekâ kullanımına uygun ölçme-değerlendirme stratejileri oluşturulacaktır.

No	Eylem adımı	Vade
2.3.1	YZ uygunluk haritasına bağlı olarak derslerde YZ kullanım seviyeleri (Ek-3) dikkate alınarak ölçme-değerlendirme yapıları geliştirilecektir. Genel olarak çok aşamalı ölçme-değerlendirme yöntemleri uygulanarak öğrenme çıktılarının ulaşılabilirliği ölçülecektir. Bu anlamda, öğrencilerin temel bilgi ve becerileri ile YZ araçlarını kullanarak bu bilgi ve becerilerini ne kadar zenginleştirdikleri ölçülecektir.	Orta · 1–3 yıl
2.3.2	YZ araçlarının, öğrencilerin 21. yüzyıl becerileri olan yaratıcılık, eleştirel düşünme, iletişim ve iş birliği becerilerini geliştirmeye yönelik olarak eğitim-öğretim süreçlerinde etkin biçimde kullanılması sağlanacaktır.	Orta · 1–3 yıl
2.3.3	Öğrenciler ödev ve projelerinde YZ kullanımını açıkça belirtecek ve uygun atıf kurallarıyla şekillendirecektir. Ödev ve projelerde YZ araçlarının kullanımına yönelik açıklayıcı rapor istenecektir (hangi araçlar, neden, süreç vs.).	Orta · 1–3 yıl
2.3.4	Öğrencilerin YZ teknolojilerini pedagojik sınırların ötesinde kullanma riskleri göz önünde tutularak, akademik dürüstlük ilkeleri doğrultusunda YZ kullanım ölçeği (Ek-3) ile değerlendirme yapılarak ders izlencesinde (Ek-5) belirtilen kullanım seviyeleri açıkça belirtildiği takdirde etik ihlalin olup olmadığı belirlenecektir.	Kısa · 0–1 yıl

Strateji 3.1 YZ araçlarının kullanımına yönelik raporlama hazırlanacaktır.

No	Eylem adımı	Vade
3.1.1	YZ politikasının uygulama başarımını ölçmek için Anahtar Başarım Göstergeleri (ABG, KPI: Key Performance Indicators) tanımlanacaktır.	Kısa · 0–1 yıl
3.1.2	Her akademik eğitim-öğretim yılı sonunda “YZ Performans Raporu” yayınlanacaktır. Bu raporda; hangi derslerde hangi YZ araçlarının kullanıldığı, uygulama süreçleri ve elde edilen verimlilik sonuçları yer alacaktır.	Orta · 1–3 yıl
3.1.3	Öğrenci ve öğretim elemanı anketleri ile YZ araçlarının eğitim-öğretime bütünleştirilmesinin geri bildirimleri alınarak Üniversite’nin YZ’ye yönelik eğitim-öğretim politikası ve uygulama esasları güncellenecektir.	Orta · 1–3 yıl

Strateji 4.1 Büyük veri analitiği ve yapay zekâ destekli öğrenme analitiği uygulamaları geliştirilecektir.

No	Eylem adımı	Vade
4.1.1	Eğitim-öğretim problemlerinin analizinde ve çözümünde YZ teknolojilerinin etkin ve verimli bir şekilde bütünleştirilmesi için Eğitim Teknolojilerini içerisinde barındıran Öğrenme ve Öğretme Merkezi kurulacaktır.	Orta · 1–3 yıl

Strateji 5.1 Akademik araştırma süreçlerine YZ araçları etkin bir şekilde bütünleştirilecektir.

No	Eylem adımı	Vade
5.1.1	Bilimsel projelerde YZ araçlarının etkin kullanımını teşvik etmek üzere farklı disiplinlerden öğretim elemanlarının bir araya geleceği çevrimiçi platformlar ve ortak proje çağrıları geliştirilecektir.	Orta · 1–3 yıl
5.1.2	Öğretim elemanları için ihtiyaç duyulan “YZ Destekli Araştırma Yöntemleri” eğitimleri planlanacaktır.	Kısa · 0–1 yıl
5.1.3	Araştırmalarda kullanılan verilerin gizliliği ve güvenliği sağlanacaktır. Hassas verilerin işlenmesinde Kişisel Verileri Koruma Kanunu’na tam uyum ile ilgili bilgilendirici seminerler yürütülecektir.	Orta · 1–3 yıl
5.1.4	Araştırma projelerinin çıktıları; ders müfredat güncellemeleri, seminerler ve çalıştaylar aracılığıyla eğitim-öğretim süreçlerine sistematik biçimde aktarılacaktır.	Uzun · 3–5 yıl
5.1.5	Lisans ve yüksek lisans öğrencilerinin YZ araçlarının kullanıldığı araştırma projelerine stajyer veya yardımcı araştırmacı olarak katılması teşvik edilecektir. Böylece, öğrencilere YZ destekli proje yazma ve uygulama süreçlerinde deneyim kazanma imkânı tanınacaktır.	Orta · 1–3 yıl
5.1.6	Proje çağrıları ve sonuçları hakkında düzenli seminerler yapılacak; öğretim elemanları ve proje ekipleri bulgularını öğrencilerle paylaşacaktır. Bu seminerler derslerde ek kaynak olarak kullanılacaktır.	Orta · 1–3 yıl

Strateji 5.2 Araştırma süreçlerinde YZ araçları etik ve sorumlu bir şekilde kullanılacaktır.

No	Eylem adımı	Vade
5.2.1	YZ destekli tüm araştırma faaliyetleri, Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Faaliyetlerinde Üretken YZ Kullanımına Dair Etik Rehber ve Eğitimde Yapay Zekâ Politika Belgesi ve Eylem Planı (2025-2029) ile tam uyum içerisinde yürütülecektir.	Kısa · 0–1 yıl
5.2.2	YZ araçlarının araştırma süreçlerinde nasıl kullanıldığı (veri toplama, analiz, metin oluşturma, özetleme vb.) açıkça belirtilecek; kullanılan araçlar, sürümleri, uygulama amaçları araştırma projelerinde şeffaf biçimde raporlanacaktır.	Kısa · 0–1 yıl

Strateji 6.1 Denizcilikte YZ teknolojilerini uygulama farkındalığı artırılacaktır.

No	Eylem adımı	Vade
6.1.1	Denizcilikte sayısal dönüşüm ve YZ teknolojileri konularında ulusal ve uluslararası düzeyde konferanslar ile sektör temsilcilerinin katılımıyla seminerler düzenlenecektir.	Kısa · 0–1 yıl

Strateji 6.2 Öğrencilerin tez ve bitirme projelerinde denizcilik problemleri için YZ teknolojileriyle çözüm geliştirmeleri teşvik edilecektir.

No	Eylem adımı	Vade
6.2.1	Sektör temsilcileriyle yılda en az bir toplantı yapılarak sorunlar belirlenecek, öğrenci projelerine dönüştürülerek YZ teknolojisi ile çözümü araştırılacaktır.	Orta · 1–3 yıl
6.2.2	Öğrencilerin bitirme tezlerinde otonom deniz araçlarının trafik yönetiminde YZ teknoloji çözümüne yönelik projeler verilecektir.	Orta · 1–3 yıl
6.2.3	Dijital ikizi yaratılan model gemiler üzerinde seyir planlaması ve optimizasyonu, makina arıza senaryoları, enerji verimliliği vb. konularda projeler verilecektir.	Orta · 1–3 yıl
6.2.4	Deniz ticaret filolarının yönetimiyle ilgili YZ teknolojileri ile ilgili uygulamalar gerçekleştirilecektir.	Uzun · 3–5 yıl
6.2.5	Meteorolojik ve oşinografik tahminler yapan YZ modelleriyle deniz yaşamının sürdürülebilirliğine dair projeler geliştirilecektir.	Orta · 1–3 yıl

Strateji 6.3 Araştırma projelerinde denizcilik konulu problemler için YZ teknoloji kullanılması teşvik edilecektir.

No	Eylem adımı	Vade
6.3.1	Denizcilik sektörüne yönelik YZ tabanlı ulusal ve uluslararası araştırma projeleri önerilecektir.	Orta · 1–3 yıl
6.3.2	Deniz Ticaret Odası, Armatörler Birliği, GİSBİR gibi dış paydaşlarla düzenli toplantılar yapılarak denizcilik sektörünün ihtiyaç duyduğu AR-GE projeleri geliştirilecektir.	Orta · 1–3 yıl
6.3.3	Denizcilik ekonomisi ve finansı alanlarında YZ destekli çözüm üreten projelere destek verilecektir.	Orta · 1–3 yıl
6.3.4	Üniversitemiz simülatör merkezinde yer alan simülatörlerle bütünleştirme çalışmaları yapılacaktır.	Orta · 1–3 yıl